Werken aan beleid en een  businessplan of projectplan

 

Van begraafplaatsbeheerder naar gedenkparkondernemer

Veel begraafplaatsen kampen met teruglopende inkomsten en hebben moeite om de exploitatiebegroting rond te krijgen. Het aantrekkelijk houden en rendabel maken van begraafplaatsen vraagt een voortvarende aanpak en specifieke competenties van de medewerkers. Alleen wanneer begraafplaatsen tijdig inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen en ruimte bieden voor ondernemerschap zullen ze hun bestaansrecht houden. Het is wat dat betreft voor veel begraafplaatsen vijf voor twaalf.

Aangezien op veel begraafplaatsen het percentage begrafenissen afneemt, crematies de overhand nemen, resomeren een nieuwe concurrent wordt én uitvaartrituelen veranderen is het van belang begraafplaatsen te transformeren tot gedenkparken. Een multifunctioneel park waar gedenken centraal staat en begraven én asbestemmingen én herdenken samenkomen. Een park waar ook ruimte is voor  stilte, extensieve recreatie, natuur, cultuurhistorie, kunst, eigentijdse spiritualiteit en ontmoeting. Een park met een eigen identiteit en uitstraling. Een park onder beheer van een bezielde ondernemende beheerder die ondersteund wordt door een enthousiast begraafplaatsteam. Een begraafplaatsteam dat kiest voor co-creatie en samenwerking met ondernemers, burgers en maatschappelijke organisaties. Een dienstverlening die gericht is op zowel individueel als collectief rouw verwerken en herinneren. Een vrijplaats voor nieuwe rituelen die het gemis aan oude ceremonies vervangt.

Marktgericht werken

Begraafplaatsen zijn sterk afhankelijk van marktwerking. Een extra crematorium of natuurbegraafplaats in de regio heeft direct gevolgen voor de jaarlijkse inkomsten. Een gezonde bedrijfsvoering vraagt een marktgerichte benadering en een op de vraag gerichte werkwijze. Tevens het op creatieve wijze tot bloei brengen van de aanwezige potenties van de begraafplaats. Op de meeste begraafplaatsen zijn er volop kansen en mogelijkheden, maar dan moet je die wel eerst zien én ruimte bieden voor verdere ontwikkeling. Zelfs met geringe investeringskosten valt met de nodige creativiteit veel te bereiken.

De markt is kansrijk, want het aantal sterfgevallen zal de komende decennia flink stijgen. De grote uitdaging is om op verschillende wijze mensen in contact te brengen met de vernieuwde dienstverlening van het gedenkpark. Via marketing en promotie zelf sturen op behoeften en werken aan een vroegtijdige binding van toekomstige klanten. Samenwerking met andere actoren in de samenleving is daarbij van wezenlijk belang.

Multifunctionele parken

Gedenkparken van de toekomst vervullen meerdere functies, ook sociaal-maatschappelijk. De kernfuncties blijven begraven, as bestemmen, gezamenlijk herdenken en persoonlijk gedenken. Afhankelijk van de ligging en potenties vervullen ze ook recreatieve, educatieve, ecologische en cultuurhistorische functies. Uitdaging is verder om aan te sluiten bij actuele (transitie)thema’s: energieopwekking middels zonnepanelen op graven, kleinschalige voedseltuinen op graven van een dierbare, vanuit gezondheidspreventie stilteplekken en yogasessies ter reductie van stress, ontmoetingsplekken ter voorkoming van eenzaamheid, therapeutische rouwverwerking ,stervensbegeleiding en alternatieve spirituele beleving. Een integrale benaderwijze van de laatste levensfase, het stervensproces, de uitvaart, rouwverwerking en jaarlijkse collectieve gedenkrituelen. Voor u een brug te ver? Voor je het door hebt hebben de ontwikkelingen je ingehaald

Samenwerken maakt sterk

Eerder genoemde functies vragen co-creatie en een netwerkbenadering. De medewerkers kunnen dit nooit alleen oppakken, dus samenwerking is geboden.  In de opleiding besteden we uitgebreid aandacht aan het verkennen en tot stand brengen van samenwerkingsverbanden, het stimuleren van ondernemersparticipatie en van burgerparticipatie in zeer diverse vormen. De rol van de beheerder spitst zich grotendeels toe op die van procesregisseur.

Opzet en werkwijze

De opleiding is praktijkgericht en bestaat uit zes groepsbijeenkomsten met specifieke thema’s. De leerdoelen van de deelnemers staat centraal.

Tijdens de opleiding werken de deelnemers aan het opstellen van een businessplan of  bedrijfsplan voor de eigen begraafplaats(en) of een specifiek project. Input daarvoor wordt aangereikt in een vijftal themabijeenkomsten. Voorafgaande bijeenkomst 2, 3, 4 en 5 is er een Teams-bijeenkomst van ongeveer een uur, toegespitst op de thema’s en opdrachten. De voortgang van de gekozen projecten van de deelnemers staat centraal.

De opleiding duurt 6 maanden en start in april 2026.

Indien mogelijk adviseren wij om met minimaal twee personen per organisatie deel te nemen, zodat samen aan het plan of project kan worden gewerkt.

Praktische informatie

Doelgroep

• Beheerders en assistent beheerders van begraafplaatsen
• Beleidsmedewerkers en vakspecialisten
• Teamleiders en coördinatoren 

Niveau

Operationeel (praktisch) en strategisch (beleidsmatig)

Data 

Zie programma

Werktijden

9.00 – 16.00 uur

Locatie

Op diverse locaties in midden Nederland, in verband met excursies. Een centrale plek voor de deelnemers is het uitgangspunt

Studiebelasting 

8 uur per bijeenkomst voor opdrachten en uitwerking van deelaspecten van het businessplan of projectplan 

Investering

€ 2.495,- p.p. inclusief verblijfkosten en documentatiemap
Deze opleiding is vrijgesteld van BTW

LOB-leden ontvangen een korting van 10%  (Kortingscode: LOB-lidmaatschapsnummer)

Aanmelding

Via de website of het aanmeldingsformulier, uiterlijk 3 weken voor aanvang van de opleiding

Informatie       

Wim van Oort, info@gedenkparkontwikkeling.nl of 072-5814749

Certificaat

Deelnemers ontvangen een certificaat van deelname wanneer zij minimaal 80% van de bijeenkomsten aanwezig zijn en opdrachten voldoende afronden

Programma in hoofdlijnen

Startbijeenkomst: Oriëntatie op gedenkparken – Inspiratie opdoen

Datum: In overleg te Amsterdam (halve dag)

• Inspiratie opdoen bij de gedenkparken Zorgvlied en De Nieuwe Ooster

Bijeenkomst 2: Begraafplaatsen van de toekomst – ondernemend beheren

Datum: 4 mei 2026 te Maarn

• Maatschappelijke ontwikkelingen en trends in de uitvaartbranche
• LOB-rapport Toekomst voor begraafplaatsen
• Gedenken en rouwen anno 2024– collectief en individueel
• Verwante maatschappelijke thema’s
• Functieverbreding van begraafplaatsen en gedenkparken
• Balans tussen beleving en zingeving
• Ondernemersparticipatie en co-creatie
• Burgerparticipatie en samenwerking met maatschappelijke organisaties

Opdracht: Interviews met ondernemers en potenties en kansen voor de eigen begraafplaats(en) in kaart brengen

Bijeenkomst 3: Natuurlijk begraven op gedenkparken – excursies                                                                                                                                                      

Datum: in overleg

• Wanneer spreken we van natuurgraven?
• Waarom zijn natuurgraven populair?
• Wat is het verschil tussen natuurlijk begraven, een natuurgedenkpark en een natuurbegraafplaats?
• Welke (andere) functies kun je toekennen aan de plekken voor natuurgraven?
• Wat zijn aandachtspunten bij herinrichting?
• Hoe ga je het terrein onderhouden?
• Welke soorten natuurgraven kunnen uitgegeven worden?
• Natuurgraven uitgeven als particulier of algemeen graf?
• Wat zijn de voorwaarden voor de uitgifte van enkel- en dubbelgraven?
• Welke uitgifte- en verlengingstermijnen ga je hanteren?
• Hoe verwerk je de graven in de administratie?
• Welke tarieven koppel je aan natuurgraven?
• Welke eisen stel je aan de lijkomhulsels?
• Wanneer is een buitenaula interessant?
• Welke grafbedekkingen ga je toestaan?
• Welke boomsoorten komen in aanmerking als gedenkboom?
• Welke voorziening is nodig voor langdurig onderhoud?

Opdracht: Deelnotitie opstellen voor natuurlijk begraven op de eigen begraafplaats(en)

Bijeenkomst 4: Financieel Beheer – projectplannen en begrotingen                                                                                                                                                      

Datum: 1 juni 2026 te Maarn

• Wat is een Planning- & Control cyclus?
• Wat zijn de belangrijkste inkomstenbronnen en uitgavenposten?
• Hoe stel je een (eenvoudige) begroting op?
• Wat is het verschil tussen uitgaven en kosten, inkomsten en opbrengsten, begroting en budget?
• Wat is het verschil tussen een investeringsbegroting, financierings-begroting, exploitatiebegroting, resultaatbegroting en liquiditeitsbegroting?
• Wat zijn kapitaallasten?
• Hoe bepaal je afschrijvingstermijnen?
• In hoeverre kun je sturen op kosten en opbrengsten?
• Wat zijn reële overheadkosten?
• Wat is het verschil tussen een reserve en een voorziening?
• Hoe bepaal je de graad (percentage) van kostendekkendheid?
• Tarieven vaststellen op basis van kostendekkendheid, lokale omstandigheden en politieke keuzes, indexering of marktwerking?

Opdracht: Een financieel plan uitwerken voor het gekozen project/plan

Bijeenkomst 5: Marketing, Voorlichting en Promotie                                                                                                                                                                              

Datum: 29 juni 2026 te Maarn

• Basiskennis marketing en promotie
• Communicatieplan
• Folders en flyers
• Website
• Sociale media
• Activiteiten

Opdracht: Marketingplan eigen project en deelnotie voorlichting en communicatie

Bijeenkomst 6: Presentatie plannen                                                                                                                                                                                                              

Datum: in overleg (halve dag najaar 2026)

Opdracht: Feedback op de presentatie van het plan verwerken